Submenu :: |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| De werking van een gestandaardiseerd plantaardig geneesmiddel, gemaakt van een specifieke rozenbottel bij patiënten met arthrose Een dubbelblind, gerandomiseerd, placebogecontroleerde klinisch onderzoek. Door: Odd Warholm, MD, Sigrun Skaar, MD, Ewa Hedman, RN, Hanna Maria Mølmen,RN, en Liv Eik (RN) Afdeling Orthopedische Chirurgie, Vestfold Central Ziekenhuis, Tønsberg, Noorwegen. Bron: Current Therapeutic Research Volume 64, No. 1, Januari 2003 Internet link origineel artikel Vertaald door: TakeCare BV te Driebergen Achtergrond: Gestandaardiseerd rozenbottelpoeder wordt gemaakt van de zaden en fruitschillen van een soort van de rozenbottel (Rosa canina). Van dit poeder is beschreven dat het een remmende invloed heeft op die leukocyten functie, die celbeschadiging bij arthrose veroorzaakt. Doelstelling: Het doel van dit onderzoek was het vaststellen van het effect van gestandaardiseerde rozenbottelpoeder op de beweeglijkheid van heup- en kniegewrichten, dagelijkse activiteiten, kwaliteit van leven en pijn bij patiënten met arthrose. Methoden: In dit gerandomiseerde placebogecontroleerde dubbelblind onderzoek werden patiënten onderzocht met de diagnose arthrose van heup of knie. Deze diagnose werd bevestigd door middel van een röntgenfoto. De helft van de patiënten kreeg gedurende vier maanden twee keer per dag vijf capsules van 0,5 gram van gestandaardiseerd rozenbottelpoeder. De andere helft kreeg gedurende dezelfde periode twee maal per dag placebocapsules. De beweeglijkheid van heup of knie werd bij beide groepen vergeleken aan het begin van het onderzoek en na 4 maanden behandeling. Resultaten: Honderd patiënten (65 vrouwen, 35 mannen, gemiddelde ?SD? leeftijd 65,2 ?11,1? jaar) werden verdeeld in 2 groepen van ieder 50 patiënten. De beweeglijkheid van heupgewrichten verbeterde significant in de behandelgroep vergeleken met de placebogroep (P=0,033). Ook de pijn in de behandelgroep nam significant af in vergelijking tot de placebogroep (P=0,035). Twee patiënten (4%) uit iedere groep trokken zich terug aan het begin van het onderzoek. De redenen hiervoor stonden los van de behandeling. Conclusie: Het gestandaardiseerde rozenbottel poeder verminderde in deze onderzoekspopulatie de symptomen van arthrose. 64,4% van de patiënten meldde ten minste enige afname van pijn tijdens de behandeling. Gestandaardiseerd rozenbottelpoeder kan beweeglijkheid van de heup verbeteren en pijn verminderen bij patiënten met arthrose. (Current Therapy Research Clinical Expectations 2003;64:21-31). Copyright ? 2003 Excerpta Medica, Inc. Sleutelwoorden: arthrose, stijfheid, pijn, rozenbottelpoeder, Rosa canina Introductie In de afgelopen tien jaar werden bij pijn veroorzaakt door arthrose doorgaans medicijnen gebruikt zoals aspirines, andere niet-steroïde ontstekingsremmende medicijnen (NSAID’s) en corticosteroïden.¹ Echter, langdurig gebruik leidt tot bijwerkingen. In de afgelopen 5 jaar hebben selectieve remmers van cyclooxygenase-2 (een enzym betrokken bij de synthese van onstekingsbevorderende cytokinen) een veelbelovende pijnstillende en ontstekingsremmende werking laten zien zonder ernstige bijwerkingen.² Deze medicijnen zijn echter duur; er bestaat behoefte aan een goedkope en veilige oplossing voor lange termijn behandeling van arthrose. Een alternatief is een gestandaardiseerd rozenbottelpoeder dat gemaakt is van de zaden en vruchtschillen van een bepaalde soort van de rozenbottel (Rosa canina). Dit poeder remt de werking van witte bloedlichaampjes (leukocyten) die celbeschadiging bij arthrose veroorzaakt. Deze struiken groeien volgens goede landbouwkundige praktijk op geselecteerde gronden in Denemarken en Zuid Zweden. Wanneer de vruchten rijp zijn, worden ze geoogst en direct ingevroren. Selectie van de beste vruchten voor latere productie van poeder geschiedt met een bepaalde lasertechniek. Het gecomputeriseerde droogproces vindt plaats bij een temperatuur van maximaal 40°C. Het gehalte aan vitamine en mineralen in het poeder wordt nauwlettend gecontroleerd. Pilot onderzoekingen 3,4 van dit gestandaardiseerd rozenbottelpoeder toonden een pijnstillende werking bij patiënten met arthrose. Deze bevinding werd ondersteund door een gemiddelde (SD) vermindering in de serumconcentratie van C-reactieve proteïne van 8,25 (4,9) mg/L voor behandeling naar 6,67 (2,6) mg/L na behandeling, en remming van de chemotaxis die door leukocyten wordt bewerkstelligd. Deze bevindingen waren voldoende aanleiding om tot dit onderzoek over te gaan. Het doel van dit onderzoek was het beoordelen van de werking van gestandaardiseerd rozenbottelpoeder op de beweeglijkheid van heup en kniegewrichten, dagelijkse activiteiten (ADL), kwaliteit van leven en pijn bij patiënten met arthrose. * Rozenbottelpoeder ofwel in het Deens hyben. Patiënten en methoden Het onderzoek naar de effecten van standaard rozenbottelpoeder was een singlecenter, dubbelblind, gerandomiseerd, placebogecontroleerd onderzoek. Bij alle patiënten was de diagnose arthrose van heup of knie gesteld, bevestigd door middel van röntgenonderzoek maximaal 12 maanden voor het onderzoek. Patiënten die meer dan 6 maanden pijn hadden en die op een wachtlijst stonden voor een heup- of knieoperatie of op een lijst voor laatste evaluatie voor een dergelijke operatie, werden geïncludeerd. Patiënten bekend met een allergie voor plantaardige producten of met een ernstige vorm van astma of leveraandoening werden uitgesloten van het onderzoek. Alle patiënten gaven schriftelijk toestemming voor het onderzoek. Goedkeuring werd verkregen van de ethische commissie van de onderzoekslocatie, een polikliniek in Noorwegen. Patiënten werden gerandomiseerd in groepen van 10 door een onafhankelijk geautomatiseerd systeem. Eén groep werd gerandomiseerd voor behandeling met twee maal per dag vijf capsules van 0,5 gram gestandaardiseerd rozenbottelpoeder gedurende 4 maanden. De andere groep gebruikte volgens het zelfde schema placebocapsules (identiek aan de rozenbottelpoeder capsules wat betreft buitenkant, smaak en geur). Aan het begin van het onderzoek en vervolgens na 1, 2 en 4 maanden noteerden patiënten op een vragenlijst welke moeilijkheden ze ondervonden bij dagelijkse activiteiten zoals lopen, een auto in- en uitstappen, winkelen, en toiletbezoek. De mate van moeilijkheid werd aangegeven op een visueel analoge schaal van 0 (geen moeilijkheid) tot 10 (zeer moeilijk). Na 4 maanden gaven patiënten hun eindoordeel over het effect op pijnvermindering aan de hand van een gedefinieerde schaal van 0 (geen verbetering) tot 4 (bijna totale verdwijning van pijn). De patiënten werden na 1, 2 en 4 maanden ondervraagd over vermindering van pijn met behulp van een dichotome vragenlijst. Tijdens het onderzoek dienden patiënten eventuele bestaande therapie strikt te handhaven. Eventuele veranderingen dienden te worden genoteerd in een dagboek. Naleving werd bepaald door het aantal capsules te tellen die door de patiënten teruggebracht werden. Bijwerkingen werden geregistreerd op het formulier dat bij iedere controle werd ingevuld. Statistische Analyse De statistische analyses werden uitgevoerd op een intent-to-treat basis. De Mann-Whitney test werd gebruikt om de resultaten in de 2 groepen te vergelijken. De Wilcoxon Signed-Rank test werd gebruikt om de resultaten na 0, 1, 2 en 4 maanden in elke groep afzonderlijk te vergelijken. De chi-kwadraat test werd gebruikt voor de vragenlijsten. Alle data zijn gepresenteerd als gemiddelde (SD). Statistische significantie werd bepaald op P < 0,05. Resultaten Honderd patiënten (65 vrouwen, 35 mannen; gemiddelde ?SD? leeftijd 65,2 ?11,1? jaar) namen deel aan het onderzoek. De behandelgroep bestond uit 34 vrouwen en 16 mannen (gemiddelde ?SD? leeftijd 65,1 ?12,2? jaar). De placebogroep bestond uit 31 vrouwen en 19 mannen (gemiddelde ?SD? leeftijd 65,3 ?9,9? jaar). De karakteristieken voor wat betreft demografie en arthrose van de 100 patiënten in het onderzoek (intent-to-treat populatie) en van de 96 patiënten die het onderzoek voltooiden (per-protocol populatie) zijn afgebeeld in tabel 1. De demografische karakteristieken en het medicijngebruik zijn gelijk in de intent-to-treat groep en de per-protocol groep. Na 0-maanden echter was actieve flexie van de heup significant verschillend tussen de behandelgroep en de placebogroep in zowel in de intent-to-treat en de per protocol populatie. Actieve externe rotatie van de heup was significant verschillend tussen de behandelgroep en de placebogroep in de intent-to-treat groep. Alle passieve beweeglijkheid was gelijk tussen de groepen. Van de 100 patiënten waren 44 heupgewrichten (25 in de behandelgroep, 19 in de placebogroep) en 56 kniegewrichten (25 in de behandelgroep, 31 in de placebogroep) betrokken in het onderzoek. Alle patiënten hadden sinds 2 tot 12 jaar arthrose. Vier patiënten (4%) trokken zich in het beginstadium van het onderzoek terug: 1 vrouw en 1 man in de placebogroep respectievelijk wegens hartproblemen en een zere keel en 1 vrouw en 1 man in de behandelgroep respectievelijk wegens de mogelijkheid voor heupoperatie eerder dan verwacht en één die niet wilde doorgaan met het onderzoek. Het ging bij deze 4 patiënten om 3 heupgewrichten (1 in de behandelgroep en 2 in de placebogroep) en 1 kniegewricht (in de behandelgroep). Bij begin van het onderzoek waren demografische kenmerken, medicijngebruik, en arthrosekenmerken van de 2 groepen vergelijkbaar, met uitzondering van beweeglijkheid, actieve flexie in de heup en actieve externe rotatie (P=0,041 voor behandelgroep versus placebogroep). Effecten van 4 maanden behandeling van gewrichtbeweging Patiënten die gestandaardiseerd rozenbottelpoeder gebruikten toonden na 4 maanden significante verbetering in passieve flexie in de heup (P=0,003), externe rotatie (P=0.006), en interne rotatie (P<0,001) (Tabel II). De placebogroep toonde een significante verbetering in passieve interne heuprotatie (P=0,031), maar niet in flexie of externe rotatie. Vergelijking tussen de groepen na 4 maanden toonde een significant verschil in verbetering in passieve flexie in de heup (P=0,033), maar niet in interne of externe rotatie. Hetzelfde patroon van verandering in beweeglijkheid (en in P waarden) werd gevonden bij actieve flexie in de heup en actieve rotatie (Tabel III). Echter, daarbij moet bedacht worden, dat de 0-maandsmetingen verschillende uitkomsten tussen de twee groepen te zien gaven wat betreft actieve flexie in de heup en actieve externe rotatie (Tabel I). Dit maakt de interpretatie van deze resultaten moeilijk. Verandering in passieve flexie in de knie verschilde niet significant tussen de 2 groepen (de meetresultaten worden niet in dit artikel vermeld).Behandeling met gestandaardiseerd rozenbottelpoeder resulteerde in een gemiddelde verbetering van 2,71° (4,42°) (P = 0,012); deze verbetering was 3,75° (5,32) in de placebogroep (P = 0,005). Een zelfde patroon deed zich voor wanneer de flexie actief werd uitgevoerd door de patiënten op verzoek van de onderzoeker.
SRHP: standaard rozenbottelpoeder, OA: osteoarthritis; NSAIDs: non-steroïde ontstekingsremmende medicijnen * Waarden zijn uitgedrukt in gemiddelde (SD). †p = 0.020 versus placebo °p = 0.039 versus placebo §p = 0,041 versus placebo
*Waarden zijn uitgedrukt in gemiddelde (SD) †p = 0.003 versus voor de behandeling ‡p = 0,033 versus placebo §p = 0,006 versus voor de behandeling "p < 0,001 versus voor de behandeling ¶p = 0,031 versus voor de behandeling Activiteiten in het dagelijkse leven Veranderingen in de moeilijkheidsgraad bij het uitvoeren van dagelijkse activiteiten verschilden niet significant tussen de twee groepen. Significante verbetering werd vastgesteld in de volgende dagelijkse activiteiten in de placebogroep na 1 maand van behandeling: op straat lopen (P<0,05), de auto in- en uitstappen (P=0,258), winkelen (P<0,001), kousen aan- en uittrekken (P<0,251), toiletbezoek (P=0,154). Na 2 maanden van behandeling, werden de volgende verbeteringen vastgesteld in de placebogroep: op straat lopen (P<0,005), de auto in- en uitstappen (P<0.001), sokken aan- en uittrekken (P>0,001), toiletbezoek (P=0,274). Deze verbeteringen werden niet gevonden na 4 behandelmaanden in de placebogroep. In tegenstelling tot de placebogroep toonde de groep die behandeld werd met gestandaardiseerd rozenbottelpoeder significante veranderingen in het grootste deel van de dagelijkse activiteiten na 1 maand van behandeling: op straat lopen (P<0,001), de auto in- en uitstappen (P<0,05), winkelen (P<0,001), sokken aan- en uittrekken (P<0,001) en toiletbezoek (P<0,05). Na 2 behandelmaanden werd in al deze dagelijkse activiteiten verbetering vastgesteld (P<0,001 voor alle activiteiten) en de groep bleef significante verbetering vertonen in het grootste gedeelte van de uitvoering van dagelijkse activiteiten na 4 maanden vergeleken met 0 maanden: op straat lopen (P = 0,038), de auto in- en uitstappen (P = 0,054, borderline significant), winkelen (P = 0,024), sokken aan- en uittrekken (P = 0,019) en toiletbezoek (P = 0,016).
*Waarden zijn uitgedrukt in gemiddelde (SD) †p = 0.003 versus voor de behandeling ‡p = 0,033 versus placebo §p = 0,006 versus voor de behandeling "p < 0,001 versus voor de behandeling ¶p = 0,031 versus voor de behandeling Gewrichtspijn Na 4 maanden van behandeling werd een significant grotere pijnvermindering van de gewrichten vastgesteld bij de groep die gestandaardiseerd rozenbottelpoeder innam dan bij de placebogroep (P = 0,035; figuur 1). Na 4 maanden meldden 31 van de 48 (64,6%) patiënten in de behandelgroep enig effect tot bijna gehele pijnvermindering. Echter, 17 van de 48 (35,4%) patiënten meldden geen effect. In de placebogroep, meldden 27 (56,3%) geen effect, terwijl 21 (43,8%) patiënten verschillende niveaus van verbetering meldden. Wanneer vermindering van pijn werd beoordeeld op een ja-of-nee basis, gaven significant meer patiënten in de behandelgroep, vergeleken met de placebogroep, aan dat zij pijnvermindering ervoeren zowel in de eerste maand (P = 0,014) als in de vierde maand (P = 0,046) van behandeling, maar niet na twee maanden van behandeling. Naleving (compliance), gelijktijdig gebruikte medicatie, en bijwerkingen Bij 98% in de behandelgroep en 97% in de placebogroep was sprake van naleving. Hoewel aan patiënten werd gevraagd om hun dagelijkse dosis pijnstillende therapie aan te houden gedurende het onderzoek, verlaagden 7 patiënten (14,6%) in de groep met gestandaardiseerd rozenbottelpoeder hun hoeveelheid ingenomen NSAID’s, en niemand verhoogde het. In tegenstelling tot deze groep, verlaagden 4 (8,3%) patiënten in de placebogroep hun hoeveelheid ingenomen NSAID’s en 4 (8,3%) patiënten verhoogden het. De vermindering in NSAID-gebruik in de behandelgroep was statistisch significant (P<0,016); er was echter geen statistisch verschil in NSAID-gebruik tussen de twee groepen. Drie (6,3%) patiënten in de behandelgroep en 2 (4,2%) in de placebogroep verlaagden hun inname van paracetamol. In de placebogroep verlaagde 1 van de 2 (50%) patiënten de hoeveelheid ingenomen opiaten (tramadol). De enige bijwerkingen, die gemeld werden, bestonden uit lichte maag - darmstoornissen (2 [4,2%] patiënten in iedere groep). ![]() Figuur. 1 Graad van verlichting van gewrichtspijn op een schaal van 0 (geen effect) tot 4 (bijna totale pijnverlichting) na 4 maanden van behandeling met standaard rozenbottelpoeder (SRHP) of placebo. P=0,035 voor SRHP versus placebo (Mann-Whitney test). Discussie Het doel van dit gecontroleerde onderzoek was het beantwoorden van de volgende vragen: Verbetert gestandaardiseerd rozenbottelpoeder de beweeglijkheid van de heup- en kniegewrichten bij arthrose? Verbetert het de functionele handicap door bewegingsbeperking van heup- en kniegewrichten bij het uitvoeren van dagelijkse activiteiten? Vermindert het de pijn? In de groep behandeld met de gestandaardiseerde rozenbottelpoeder stelden wij het volgende vast: (1) de beweeglijkheid in de heup, beoordeeld met een objectieve methode, werd verbeterd; (2) het effect op beweeglijkheid en dagelijkse activiteiten, subjectief gemeten, was minder duidelijk; (3) pijn verminderde bij ongeveer tweederde van deze patiënten. Deze uitkomst was vergelijkbaar met wat gerapporteerd werd over gember 6,7, een ander natuurlijk geneesmiddel dat vaak gebruikt wordt door patiënten met arthrose. Het verschil tussen de effecten op objectieve metingen van flexie in heup en knie is niet eenvoudig te verklaren. Eenzelfde verschil werd gevonden in een grootschalige, gecontroleerd onderzoek met avocado / onverzadigde sojabonen bij 101 gevallen van arthrose in de heup en 62 in de knie. Het feit dat het heupgewricht een kogelgewricht is terwijl het kniegewricht meer lijkt op een scharnier, is een onvoldoende verklaring. Pijn is het hoofdsymptoom van arthrose. Door degeneratie van het kraakbeen en het gebrek aan gewrichtsstabiliteit ontstaan kleine beschadigingen in de gewrichten. Zulke beschadigingen komen tot uiting in biochemische reacties, waarbij soms cytokinen een rolspelen.9 Cytokinen hebben onstekingsbevorderende effecten die zich manifesteren als pijn, zwelling en roodheid. Van belang is dat het gestandaardiseerde rozenbottelpoeder in staat is om de ontstekingsbevorderende effecten van cytokinen tegen te gaan en wel door een van de eigenschappen van cytokinen, namelijk de door leukocyten veroorzaakte chemotaxis te remmen. Dit suggereert een gunstig effect van het gestandaardiseerde rozenbottelpoeder op gewrichtspijn.4 Verdere steun voor een ontstekingsremmende werking van dit poeder is dat het serumconcentratie van C-reactieve proteïne (CRP), een maat voor ontsteking, significant afneemt gedurende behandeling, zoals blijkt uit de gemiddelde (SD) vermindering van 8,25 (4,9) mg/L naar 6.67 (2,6) mg/L3,4. Het mechanisme van de ontstekingsremmende werking van gestandaardiseerde rozenbottelpoeder berust niet op een blokkade van cyclooxygenase, zoals dat wel bekend is van ontstekingsremmers (zoals aspirine en andere NSAID’s) en het plantaardig medicijn gember.10,11 Dit werd aangetoond in een onderzoek12 waarbij plaatjesaggregatie werd gemeten gedurende de behandeling met een veel hogere dosis van dezelfde gestandaardiseerde rozenbottelpoeder. In tegenstelling tot medicijnen die cyclooxygenase remmen, bleek plaatjesaggregatie niet beïnvloed te worden door deze hoge doses. Tijdens standaard opslag in een bloedbank bleek dat erytrocyten van mensen die met gestandaardiseerd rozenbottelpoeder werden behandeld, minder dan verwacht hemoglobine lekten. Het rozenbottelpoeder lijkt dus celmembranen te stabiliseren.13 In gestandaardiseerd rozenbottelpoeder zitten de natuurlijke vitamines C en E. Het lijkt onwaarschijnlijk dat de aanwezigheid van deze vitaminen de huidige bevindingen kunnen verklaren, omdat vitamine C niet betrokken is bij de ontstekingsremmende werking van rozenbottelpoeder.4 Van vitamine E is beschreven dat dit niet effectief is bij behandeling van arthrose.14 De prevalentie van gastrointestinale bijwerkingen is laag in dit onderzoek en gelijk aan de placebo groep. Bovendien heeft het gebruik van het rozenbottelpoeder in Scandinavische landen gedurende meerdere jaren geen significante aanwijzingen over enige bijwerkingen onthuld. Hoewel een significante verhoging werd gevonden in de beweeglijkheid in het heupgewricht en een significante vermindering van pijn werd gevonden bij de meerderheid van de patiënten die het gestandaardiseerde rozenbottelpoeder innamen, moet het gevonden resultaat van 4 maanden behandeling niet overschat worden. In de toekomst dient onderzoek over langere termijnen van behandeling plaats te vinden om beweeglijkheid van gewrichten, andere symptomen, gebruik van NSAID’s en andere pijnstillers te kunnen evalueren. Daarnaast is het van belang om de werkzame bestanddelen van rozenbottel te identificeren en op te helderen of de concetratie van werkzame bestanddelen (waaronder ook het gehalte van vitamines en mineralen) verschilt tussen ondersoorten van rozenbottel. Bekend is dat diverse ondersoorten rozenbottel erg van elkaar kunnen verschillen wat betreft hun biologische activiteit.15 Conclusies Bij deze onderzoekspopulatie verminderde gestandaardiseerd rozenbottelpoeder symptomen van arthrose. 64,6% van de patiënten meldde ten minste enige vermindering van pijn tijdens behandeling. Gestandaardiseerd rozenbottelpoeder kan flexie in de heup verbeteren en pijn verminderen bij patiënten met arthrose. Erkenning De auteurs bedanken de producent voor het leveren van gecapsuleerde standaard rozenbottelpoeder en placebo. Referenties
Odd Warholm, MD Department of Orthopaedic Surgery Vestfold Central Hospital NO-3116 Noorwegen E-mail: oddwarholm@hotmail.com Over TakeCare BV | Verkoopvoorwaarden | Privacy Protocol |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||